1. Tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp
C.Mác và Ph.Ăngghen đã phân tích xã hội đương thời, phân tích vị trí, vai trò của những giai cấp, tầng lớp trong xã hội, phân tích những cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản đã đưa kết luận: những cuộc cách mạng sắp tới đây chỉ trọn vẹn có thể thu được những thắng lợi nếu giai cấp nông dân ủng hộ những cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, nếu không thì bài đơn ca cách mạng của giai cấp vô sản sẽ trở thành bài ai điếu. Từ thực tiễn của những cuộc cách mạng, nhất là từ thực tiễn sinh động của Công xã Pari, C.Mác đã bổ trợ update cho lý luận của tớ về liên minh giai cấp công nhân và giai cấp nông dân – đó là vai trò trọng điểm của giai cấp nông dân không riêng gì có trong việc giành cơ quan ban ngành mà cả trong việc giữ cơ quan ban ngành.
Kế thừa, bổ trợ update và tăng trưởng quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về vị trí, vai trò, nội dung của liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân, V.I.Lênin nhận định rằng, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là nguyên tắc tối cao của chuyên chính vô sản. Lênin chỉ rõ: Chuyên chính vô sản là một hình thức đặc biệt quan trọng của liên minh giai cấp giữa giai cấp vô sản, đội tiên phong của những người dân lao động, với phần đông những tầng lớp lao động không phải vô sản (tiểu tư sản, tiểu chủ, nông dân, trí thức, v.v..) hoặc với phần lớn những tầng lớp đó; liên minh nhằm mục tiêu chống lại tư sản, liên minh nhằm mục tiêu lật đổ trọn vẹn tư bản, tiêu diệt trọn vẹn sự chống cự của giai cấp tư sản và những mưu toan Phục hồi của giai cấp ấy, nhằm mục tiêu thiết lập và củng cố vĩnh viễn chủ nghĩa xã hội[1]. Lênin cũng chỉ rõ trong liên minh ấy, giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo, trải qua đội tiên phong của nó là đảng cộng sản. Lênin đặc biệt quan trọng nhấn mạnh vấn đề sau khoản thời hạn giành được cơ quan ban ngành, chuyển sang quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội phải lấy kinh tế tài chính làm cơ sở. Do đó, phải kết nối công nghiệp với nông nghiệp và khoa học kỹ thuật.
Theo Lênin, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là một tất yếu quý khách quan:
Một là, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là Đk bảo vệ bảo vệ an toàn vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân; là Đk quyết định hành động thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành cơ quan ban ngành và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Hai là, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là mối liên hệ tự nhiên gắn bó và sự thống nhất quyền lợi cơ bản của những giai cấp, tầng lớp.
Ba là, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức xuất phát từ sự gắn bó tất yếu giữa công nghiệp với nông nghiệp và khoa học kỹ thuật. Nếu không tồn tại sự liên minh ngặt nghèo giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức thì những ngành kinh tế tài chính sẽ khó tăng trưởng. Khối liên minh này tạo ra sức mạnh to lớn. V.I.Lênin chỉ rõ: … tiến hành liên minh công nông là một việc khó, nhưng vô luận thế nào này cũng là khối liên minh vô địch duy nhất để chống lại bọn tư bản[2].
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh và liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và tăng trưởng chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.
Bôn ba tìm đường cứu nước, Người đã tìm thấy con phố cứu nước, cứu dân. Người xác lập, muốn cứu nước, giải phóng dân tộc bản địa phải đi theo con phố cách mạng vô sản dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân mà đội tiên phong là Đảng Cộng sản. Hồ Chí Minh xác lập giai cấp công nhân là giai cấp tiến bộ nhất, cách mạng nhất, là giai cấp lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo khối liên minh công nhân, nông dân và trí thức. Người xác lập: Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới có thể giải phóng được dân tộc bản địa; cả hai cuộc giải phóng này chỉ trọn vẹn có thể là yếu tố nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng toàn thế giới[3].
Hồ Chí Minh phân tích vị trí, vai trò của từng giai cấp, tầng lớp trong khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.
Giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo. Người chỉ rõ: Đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân là: nhất quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức triển khai, có kỷ luật. Lại vì là giai cấp tiên tiến và phát triển nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đánh đổ quyết sách tư bản và đế quốc, để xây dựng một xã hội mới, giai cấp công nhân trọn vẹn có thể thấm nhuần một tư tưởng cách mạng nhất, tức là chủ nghĩa Mác – Lênin. Đồng thời, tinh thần đấu tranh của mình tác động và giáo dục những tầng lớp khác. Vì vậy, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức triển khai và hành vi, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo[4].
Giai cấp nông dân là lực lượng phần đông nhất, là quân nòng cốt của cách mạng. Người chỉ rõ: Trong Đk một nước nông nghiệp như việt nam thì yếu tố dân tộc bản địa thực ra là yếu tố nông dân, cách mạng dân tộc bản địa thực ra là cách mạng của nông dân, do giai cấp công nhân lãnh đạo[5]; Nhưng vì tình hình kinh tế tài chính lỗi thời, mà nông dân thường có tính thủ cựu, rời rạc, tư hữu. Cho nên giai cấp công nhân phải đoàn kết họ, giúp tổ chức triển khai họ và lãnh đạo họ, thì họ là một lực lượng rất to lớn, vững chãi. Thế là công nông liên minh[6].
Hồ Chí Minh sớm định hình và nhận định cao vai trò của trí thức. Người xác lập trí thức là tầng lớp số 1 xã hội Việt Nam. Người xác lập, trí thức là bộ phận trong lực lượng cách mạng và là liên minh ngày càng quan trọng của giai cấp công nhân. Người chỉ rõ: Dưới quyết sách dân chủ mới, những người dân lao động trí óc, cũng như lao động chân tay, đều phải có dịp phát huy và tăng trưởng tài năng của tớ nhằm mục tiêu mục tiêu phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Vì vậy được đồng bào kính trọng, được nhà nước và Đoàn thể nêu cao[7]; Những người trí thức tham gia cách mạng, tham gia kháng chiến rất quý báu cho Đảng. Không có những người dân đó thì công cuộc cách mạng trở ngại nhiều[8].
3. Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo và tăng trưởng tư tưởng của Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp trong tiến trình cách mạng Việt Nam
Hơn 90 năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng sáng tạo và tăng trưởng tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp, thể hiện ở những điểm nổi trội sau:
Một là, Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức triển khai xây dựng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin về xây dựng đảng cộng sản vào Đk rõ ràng Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam là thành phầm của sự việc phối hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với trào lưu công nhân và trào lưu yêu nước. Đảng Cộng sản Việt Nam không riêng gì có là đội tiên phong của giai cấp công nhân, mà còn là một đội tiên phong của nhân dân lao động, trong số đó nòng cốt là giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức. Cương lĩnh thứ nhất của Đảng được trải qua tại Hội nghị hợp nhất những tổ chức triển khai cộng sản (năm 1930), xác lập công nông là gốc của cách mạng, trí thức, học trò, nhà báo là bầu bạn của cách mạng.
1. Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng.
2. Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải nhờ vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng đánh trúc bọn đại địa chủ và phong kiến.
3. Đảng phải làm cho những đoàn thể thợ thuyền và dân cày (hội đồng, hợp tác xã) khởi ở dưới quyền lực tối cao và tác động của bọn tư bản vương quốc.
4. Đảng phải rất là liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, v.v… để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp[9].
Hai là, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng của Nhà nước.
Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam được trải qua tại Đại hội II của Đảng (năm 1951) đã nêu rõ: Chính quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là cơ quan ban ngành dân chủ của nhân dân, nghĩa là của công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc bản địa và những thân sĩ (địa chủ) yêu nước và tiến bộ…
Chính quyền đó nhờ vào Mặt trận dân tộc bản địa thống nhất, lấy liên minh công nhân, nông dân và lao động trí óc làm nền tảng và do giai cấp công nhân lãnh đạo[10].
Cương lĩnh xây dựng giang sơn trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được trải qua tại Đại hội VII của Đảng năm 1991 (viết tắt là Cương lĩnh năm 1991) xác lập: xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng, do đảng cộng sản lãnh đạo[11].
Cương lĩnh (bổ trợ update, tăng trưởng năm 2011) xác lập: Nhà việt nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực tối cao Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo[12].
Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức đã được thể chế hóa trong Hiến pháp.
Ba là, Đảng Cộng sản Việt Nam xác lập liên minh giai cấp với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng để thực tân tiến đoàn kết dân tộc bản địa.
Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi trọng đại đoàn kết toàn dân tộc bản địa. Đại hội IX của Đảng (năm 2001) đã nhìn lại Việt Nam trong thế kỷ XX và xác lập triển vọng trong thế kỷ XXI. Đại hội xác lập: Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng giang sơn theo con phố xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đại hội xác lập: Động lực đa phần để tăng trưởng giang sơn là đại đoàn kết toàn dân tộc bản địa trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo, phối hợp hòa giải và hợp lý những quyền lợi thành viên, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của những thành phần kinh tế tài chính, của toàn xã hội[13].
Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội IX, Hội nghị Trung ương 7 khóa IX đã phát hành Nghị quyết về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc bản địa vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công minh, dân chủ, văn minh, đã xác lập: Đại đoàn kết dân tộc bản địa trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng là đường lối kế hoạch của cách mạng Việt Nam; là nguồn sức mạnh, động lực đa phần, là yếu tố có ý nghĩa quyết định hành động bảo vệ bảo vệ an toàn thắng lợi bền vững và kiên cố của sự việc nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Các Đại hội X, XI và XII của Đảng tiếp tục xác lập quan điểm trên. Đại hội XII xác lập: Đại đoàn kết toàn dân tộc bản địa là đường lối kế hoạch của cách mạng Việt Nam. Là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc bản địa trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo[14].
4. Thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng tỏ quan điểm của Đảng ta về liên minh giai cấp công nhân với nông dân và trí thức là đúng đắn, xác lập tư tưởng của Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp vẫn còn đấy nguyên giá trị
Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam hơn 90 năm qua, Đảng ta đã vận dụng sáng tạo và tăng trưởng tư tưởng của của Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp. Sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc bản địa trên nền tảng liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức được phát huy, góp thêm phần làm ra những thắng lợi vĩ đại: Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đập tan ách thống trị của thực dân phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa dân tộc bản địa ta tiến vào kỷ nguyên độc lập, tự do; thắng lợi của những cuộc kháng chiến chống xâm lược, mà đỉnh điểm là thắng lợi lịch sử dân tộc bản địa Điện Biên Phủ năm 1954, đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng dân tộc bản địa, thống nhất giang sơn, bảo vệ Tổ quốc, làm tròn trách nhiệm quốc tế; thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử dân tộc bản địa qua gần 35 năm thay đổi.
Thực tiễn liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức của Việt Nam cùng với thực tiễn trên toàn thế giới (cả thành công xuất sắc và thất bại) là minh chứng hùng hồn cho tư tưởng của Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp vẫn còn đấy nguyên tính khoa học và cách mạng.
Để tiếp tục đưa giang sơn tăng trưởng chủ nghĩa xã hội, phấn đấu đến thời gian giữa thế kỷ XXI trở thành nước tăng trưởng, theo kim chỉ nan xã hội chủ nghĩa, Đảng ta phải tiếp tục vận dụng sáng tạo và tăng trưởng tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp trong Đk mới, nhất là tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, của nền kinh tế thị trường tài chính số… Đồng thời, Đảng phải không ngừng nghỉ nâng cao kĩ năng lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức triển khai tiến hành tốt liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức./.
PGS.TS Nguyễn Viết Thông
[1] V.I.Lênin: Toàn tập, t.38, Nxb.Tiến bộ, Mátxcơva, 1977, tr.452.
[2] V.I.Lênin: Toàn tập, t.39, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tr.340.
[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.1, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.441.
[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.8, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.256.
[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.416.
[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.8, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.258.
[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.6, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.542.
[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.5, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.235.
[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.3, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.3.
[10] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.8, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.274.
[11] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, t.12, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2001, tr.437.
[12] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2011, tr.85.
[13] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, 2001, tr.86.
[14] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb.Chính trị vương quốc, HN, năm nay, tr.158.
