BÀI 11: KHÍ QUYỂN, SỰ PHÂN BỐ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ TRÊN TRÁI ĐẤT.
I. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức:
– Biết được khái nệm khí quyển
– Hiểu được nguyên nhân hình thành và tính chất của những khối khí: cực, ôn đới, chí tuyến, xích đạo
– Biết được khái niệm Frông và những Frông: Hiểu và trình diễn được sự dịch chuyển của những khối khí, Frông và tác động của chúng tới thời tiết, khí hậu
– Trình bày được nguyên nhân hình thành nhiệt độ không khí và những yếu tố tác động đến nhiệt độ không khí
2. Kĩ năng:
– Nhận biết nội dung kiến thức và kỹ năng qua hình ảnh, bảng thống kê, map.
3. Thái độ
– Có ý thức hơn trong việc bảo vệ tầng khí quyển và chống sự biến hóa khí hậu.
– Nhận thức về vai trò quan trọng của khí quyển so với việc tồn tại và tăng trưởng của sinh vật trên Trái Đất
4. Định hướng những kĩ năng được hình thành.
– Năng lực chung: Tự học, xử lý và xử lý yếu tố, hợp tác, tiếp xúc.
– Năng lực chuyên biệt: xác lập quan hệ giữa những thành phần tự nhiên, sử dụng map, sử dụng số liệu thống kê, tranh vẽ SGK.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
1. Chuẩn bị của giáo viên: Hình 11.2, 11.3, 11.4.
2. Chuẩn bị của học viên : Sgk, bút, vở ghi.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Xác định trên map: Các vành đai động đất, những vành đai núi lửa và những vùng núi trẻ tiêu biểu vượt trội.
3. Bái mới
3.1. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
Bước 1: GV yêu cầu HS nhờ vào kiến thức và kỹ năng đã hoc kết thích phù hợp với hiểu biết thành viên vấn đáp vướng mắc sau: Kể 5 quyển của Trái Đất? Trong 5 quyển đó, quyển nào phục vụ nhu yếu ô xi cho việc sống trên Trái Đất? Ngoài phục vụ nhu yếu Ôxi, trong quyển em vừa nhắc tới còn trình làng những hiện tượng kỳ lạ khí tượng nào?
Bước 2. Thực hiện trách nhiệm: HS tiến hành trách nhiệm trong thời hạn 2 phút.
Bước 3. HS quan sát, liệt kê, suy luận tiếp sau đó GV gọi một số trong những HS vấn đáp.
Bước 4. GV định hình và nhận định kết quả của HS, phân tích để dẫn dắt HS vào bài học kinh nghiệm tay nghề mới.
3.2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu khí quyển.
1. Mục tiêu:
– Biết được khái nệm khí quyển.
– Hiểu được nguyên nhân hình thành và tính chất của những khối khí: cực, ôn đới, chí tuyến, xích đạo.
– Biết được khái niệm Frông và những Frông: Hiểu và trình diễn được sự dịch chuyển của những khối khí, Frông và tác động của chúng tới thời tiết, khí hậu
– Nhận biết nội dung kiến thức và kỹ năng qua hình ảnh
2. Phương pháp kỹ/thuật dạy học: Sử dụng phương pháp đàm thoại vấn đáp.
3. Hình thức tổ chức triển khai hoạt động giải trí và sinh hoạt: Lớp/thành viên.
4. Phương tiện dạy học: SGK.
5. Tiến trình hoạt động giải trí và sinh hoạt
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
– GV yêu cầu HS đọc SGK và nhờ vào kiến thức và kỹ năng đã học ở chương trình lớp 6 hãy cho biết thêm thêm: khí quyển là gì? Khí quyển có vai trò ra làm thế nào so với Trái Đất và sinh vật sống trên Trái Đất?
– HS đọc SGK và nhờ vào kiến thức và kỹ năng đã học để vấn đáp vướng mắc.
– GV chuẩn kiến thức và kỹ năng.
– GV trình làng, khối khí là bộ phận không khí trong khí quyển, bao trùm những vùng đất đai to lớn, chịu tác động của mặt phẳng tiếp xúc.
– GV yêu cầu HS nhờ vào kiến thức và kỹ năng SGK và kiến thức và kỹ năng GV phục vụ nhu yếu vấn đáp những vướng mắc sau:
– Nêu tên và xác xác lập trí những khối khí.
– Nhận xét và lý giải điểm lưu ý những khối khí.
– HS nhờ vào kiến thức và kỹ năng SGK và kiến thức và kỹ năng GV phục vụ nhu yếu vấn đáp những vướng mắc.
– GV chuẩn kiến thức và kỹ năng.
– GV yêu cầu HS nhờ vào kiến thức và kỹ năng SGK hãy cho biết thêm thêm
– Frông là gì? Tên và vị trí của những frông.
– Tác động của frông khi trải qua một khu vực.
GV chuẩn kiến thức và kỹ năng. I. Khí quyển.
+ Gồm những chất khí như nitơ 78%, ôxi 21%khí khác 3% và hơi nước, bụi, tro.
1. Cấu trúc của khí quyển.(giảm tải)
2. Các khối khí.
* Nguyên nhân hình thành những khối khí
Không khí tại tầng đối lưu, tùy từng vĩ độ và mặt phẳng Trái Đất là lục địa hay đại dương mà hình thành những khối khí rất khác nhau
– Trong tầng đối lưu mỗi bán cầu có 4 khối khí cơ bản
+ Khối khí địa cực (A): rất lạnh
+ Khối khí ôn đới (P): lạnh
+ Khối khí chí tuyến (T): rất nóng
+ Khối khí xích đạo (E): nóng ẩm
– Mỗi khối khí lại phân biệt thành 2 kiểu là kiểu lục địa khô (c) và kiểu hải dương ẩm (m). Riêng khối khí xích đạo chỉ có kiểu Thành Phố Hải Dương (Em)
3/ Frông
– Frông là mặt ngăn cách 2 khối khí khác lạ nhau về nhiệt độ và hướng gió
– Trên mỗi bán cầu có 2 Frông cơ bản
+ Frông địa cực (FA): ngăn cách khối khí cực và ôn đới
+ Frông ôn đới (FP): ngăn cách giữa khối khí ôn đới và chí tuyến
– Ở xích đạo chỉ tạo thành dải quy tụ nhiệt đới gió mùa
– Các khối khí, frông không đứng yên một chỗ mà luôn dịch chuyển. Mỗi khi dịch chuyển đến đâu thì lại làm cho thời tiết ở nơi đó có sự thay đổi
Hoạt động 2: Sự phân bổ của nhiệt độ không khí trên Trái Đất.
1. Mục tiêu:
– Trình bày được nguyên nhân hình thành nhiệt độ không khí và những yếu tố tác động đến nhiệt độ không khí
– Nhận biết nội dung kiến thức và kỹ năng qua hình ảnh, bảng thống kê, map.
2. Phương pháp kỹ/thuật dạy học: Sử dụng phương pháp đàm thoại vấn đáp/thảo luận
3. Hình thức tổ chức triển khai hoạt động giải trí và sinh hoạt: Lớp/thành viên/nhóm.
4. Phương tiện dạy học: SGK, hình 11.2, hình 11.3, 11.4, bảng số liệu.
5. Tiến trình hoạt động giải trí và sinh hoạt
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Bước 1:
– GV: yêu cầu HS quan sát vào hình 11.2, tổ chức triển khai thảo luận nhóm để vấn đáp những vướng mắc sau:
+ Bức xạ mặt trời chiếu xuống Trái Đất được phân phối ra làm thế nào?
+ Nhiệt độ phục vụ nhu yếu cho không khí tại tầng đối lưu do đâu mà có?
– HS quan sát hình 11.2 phối hợp kiến thức và kỹ năng của mình mình để vấn đáp hoàn thiện những vướng mắc.
– HS xây dựng nhóm, cử nhóm trưởng, thư ký, thảo luận để hoàn thành xong thành phầm học tập theo nhóm đã được phân công.
– GV yêu cầu đại diện thay mặt thay mặt những nhóm trình diễn kết quả, những nhóm khác nhận xét, định hình và nhận định, bổ trợ update.
– HS những nhóm cử đại diện thay mặt thay mặt vấn đáp.
– Đánh giá kết quả tiến hành trách nhiệm học tập và chuẩn kiến thức và kỹ năng.
Bước 2:
– Chuyển giao trách nhiệm học tập.
– Hoạt động thành viên: GV yêu cầu HS đọc mục 2, quan sát hình 11.3, 11.4, bảng 11, phối hợp kiến thức và kỹ năng trong SGK, kiến thức và kỹ năng của mình mình để vấn đáp hoàn thiện những vướng mắc sau:
* Phân bố theo vĩ độ địa lí
+ Nhận xét sự thay đổi nhiệt độ trung bình năm theo vĩ độ?
+ Nhận xét sự thay đổi biên độ nhiệt năm theo vĩ độ?
* Phân bố theo lục địa và đại dương
+ Nhiệt độ tốt nhất, thấp nhất ở đâu?
+ Nhận xét về yếu tố thay đổi biên độ nhiệt ở những vị trí nằm trên khoảng chừng vĩ tuyến 520 B
* Phân bố theo địa hình
+ Địa hình tác động tới nhiệt độ ra làm thế nào?
+ Phân tích quan hệ giữa hướng phơi của sườn núi với góc nhập xạ và lượng nhiệt nhận được?
– HS đọc mục 2, quan sát hình 11.3, 11.4, bảng 11, phối hợp kiến thức và kỹ năng trong SGK, kiến thức và kỹ năng của mình mình để vấn đáp hoàn thiện những vướng mắc.
Bước 3:
– Sau hoạt động giải trí và sinh hoạt thành viên, GV chia lớp làm 3 nhóm, mỗi nhóm lại chia ra những nhóm nhỏ 4 HS, giao trách nhiệm cho những nhóm
+ Nhóm 1: văn bản báo cáo giải trình phân bổ theo lục địa và đại dương.
+ Nhóm 2: văn bản báo cáo giải trình phân bổ theo lục đia, đại dương
* Nhóm 3: Phân bố theo địa hình
– HS xây dựng nhóm, cử nhóm trưởng, thư ký, thảo luận để hoàn thành xong thành phầm học tập theo nhóm đã được phân công.
– GV: theo dõi, điều khiển và tinh chỉnh những nhóm hoạt động giải trí và sinh hoạt.
– Báo cáo kết quả và thảo luận.
– GV yêu cầu đại diện thay mặt thay mặt những nhóm trình diễn kết quả, những nhóm khác nhận xét, định hình và nhận định, bổ trợ update.
– Đánh giá kết quả tiến hành trách nhiệm học tập và chuẩn kiến thức và kỹ năng. II. Sự phân bổ của nhiệt độ không khí trên Trái Đất.
1. Bức xạ nhiệt độ và không khí.
+ Bức xạ Mặt Trời.
– Là những dòng vật chất và tích điện của Mặt Trời tới Trái Đất
– Được mặt đất hấp thụ 47%, khí quyển hấp thụ một phần, còn sót lại phản hồi lại không khí.
– Nhiệt độ không khí tại tầng đối lưu đa phần do nhiệt độ của mặt phẳng Trái Đất được Mặt Trời đốt nóng phục vụ nhu yếu.
– Cường độ bức xạ MT tùy từng góc chiếu của bức xạ MT.
2. Sự phân bổ nhiệt độ không khí trên Trái Đất.
a) Phân bố theo vĩ độ địa lí.
Nhiệt độ trung bình năm giảm dần từ xích đạo về cực ( từ vĩ độ thấp đến vĩ độ cao), biên độ nhiệt năm càng lớn
b) Phân bố theo lục địa và đại dương.
– Đại dương có biên độ nhiệt nhỏ, lục địa có biên độ nhiệt lớn (nhiệt độ trung bình tốt nhất và thấp nhất đều ở lục địa)
– Nguyên nhân: do sự hấp thụ nhiệt của đất và nước rất khác nhau.
c) Phân bố theo địa hình.
– Nhệt độ không khí giảm theo độ cao (trung bình 0,60 / 100m), càng lên rất cao nhiệt độ càng giảm.
– Nhiệt độ không khí thay đổi theo độ dốc và hướng phơi của sườn núi.
– Nhiệt độ của không khí cũng thay đổi khi có sự tác động của những yếu tố: dòng biển nóng, dòng biển lạnh, lớp phủ thực vật, hoạt động giải trí và sinh hoạt sản xuất của con người.
3.3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoàn thành phiếu học tập sau:
Câu 1. Khí quyển là
A. không khí xung quanh Trái Đất.
B. quyển chứa tồn bộ chất khí trên Trái Đất.
C. lớp không khí nằm trên mặt phẳng Trái Đất đến độ cao khoảng chừng 500km.
D. lớp không khí xung quanh Trái Đất, thường xuyên chịu tác động của vũ trụ, trước hết là mặt trời.
Câu 2. Khối khí ôn đới lạnh được kí hiệu ra làm thế nào?
A. P. B. A. C. E. D. T.
Câu 3. Nhiệt lượng do Mặt trời mang lại mặt phẳng Trái đất thay đổi theo
A. góc chiếu của tia bức xạ Mặt trời. B. thời gian trong năm.
C. vị trí của mặt trời trên quỹ đạo. D. độ dài của lối đi.
Câu 4. Miền có Frông, thường có thời tiết ra làm thế nào?
A. Mưa nhỏ.
B. Không mưa, trời nắng.
C. Trời âm u, nhiều mây.
D. Mưa nhiều, nhiễu loạn nhất là khu vực xích đạo.
Câu 5. Vì sao nhiệt độ trung bình năm ở vĩ độ 20°C to nhiều hơn ở xích đạo?
A. Không khí ở vĩ độ 20°C trong hơn không khí ở xích đạo.
B. Góc chiếu của tia bức xạ mặt trời ở vĩ độ 20°C to nhiều hơn ở xích đạo.
C. Tầng khí quyển ở vĩ độ 20°C mỏng dính hơn tầng khí quyển ở xích đạo.
D. Bề mặt trái đất ở vĩ độ 20°C trơ trụi và ít đại lượng hơn mặt phẳng trái đất ở xích đạo.
Câu 6. Đại dương có biên độ nhiệt độ nhỏ hơn lục địa vì
A. đại dương là nơi chứa nước nên thông thoáng hơn lục địa.
B. mặt phẳng những lục địa tiếp nhận được nhiều nhiệt hơn đại dương.
C. đất hấp thụ nhiệt nhanh hơn nhưng tỏa nhiệt cũng nhanh hơn nước.
D. độ cao trung bình của những lục địa to nhiều hơn độ cao trung bình của những đại dương.
3.4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
– Hệ thống lại kiến thức và kỹ năng bằng sơ đồ tư duy.
– Dải quy tụ nhiệt đới gió mùa là gì? Việt Nam có chịu tác động của dải quy tụ nhiệt đới gió mùa hay là không? Thời gian hoạt động giải trí và sinh hoạt và tác động đến thời tiết-khí hậu
3.5 HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI/MỞ RỘNG
– Nắm những kiến thức và kỹ năng vừa học và vấn đáp những vướng mắc có trong SGK.
– Tìm hiểu một số trong những loại gió và nguyên nhân hình thành.
